Unions Network: Phải làm gì để thu thập, sắp xếp và phân tích các bằng chứng, nhằm xác định sự thật và thủ phạm trong các vụ án hình sự? Cảnh sát có quyền và trách nhiệm gì trong từng giai đoạn của cuộc điều tra? Cảnh sát và Viện Kiểm sát phải tuân thủ những quy trình, nguyên tắc nào để không truy tố sai, không xâm phạm các quyền của nhân chứng và nghi phạm?

Để trả lời những câu hỏi này, mời các bạn đọc một giáo trình môn Điều tra Hình sự của Canada, mang tên “Giới thiệu môn Điều tra Hình sự: Quy trình, Thực hành & Tư duy”. Sách do thanh tra Rod Gehl và tiến sĩ Darryl Plecas biên soạn, do Viện Tư pháp British Columbia xuất bản năm 2016, và được chị Nguyễn Trang Nhung (CTV Mạng lưới Nghiệp đoàn) chuyển ngữ. Chúng tôi tin rằng giáo trình này sẽ giúp ích cho rất nhiều người Việt Nam – từ các phóng viên điều tra, luật gia, cho đến những nhà hoạt động muốn giám sát cơ quan thực thi pháp luật.

Xin click vào ĐÂY để đọc những chương đã dịch, hoặc vào ĐÂY để truy cập qua mục lục.

*

Chương 3: Những gì bạn cần biết về chứng cứ (tiếp)

 

Chủ đề 8: Tiết lộ chứng cứ

Điều quan trọng là một điều tra viên cần nhận thức được rằng mọi khía cạnh của cuộc điều tra của họ có thể trở thành đối tượng để được tiết lộ như là chứng cứ tiềm năng cho tòa án. Là một phần của quá trình công lý cơ bản trong Hiến chương về Quyền và Tự do của Canada, một người bị buộc tội có quyền được tiết lộ đầy đủ mọi chứng cứ của cuộc điều tra (R kiện Stinchcombe, 1991). Điều này có nghĩa là mọi chứng cứ hoặc thông tin được thu thập trong suốt quá trình điều tra của cảnh sát phải sẵn sàng để người bào chữa xem xét, và xác định xem chứng cứ đó có thể hỗ trợ bị cáo trong việc trình bày một bản bào chữa đối với cáo buộc trước tòa án hay không.

Trong quá trình tiết lộ, quyết định tiết lộ hay không tiết lộ là địa hạt độc quyền của công tố viên chính phủ và, mặc dù các điều tra viên cảnh sát có thể gửi thông tin và chứng cứ cho công tố viên với yêu cầu xem thông tin là ngoại lệ đối với quy tắc tiết lộ, quyết định cuối cùng là của công tố viên chính phủ. Tuy nhiên, ngay cả quyết định của công tố viên chính phủ cũng có thể bị thách thức bởi người bào chữa, và người quyết định cuối cùng làThẩm phán. Công tố viên sẽ yêu cầu cảnh sát tiết lộ đầy đủ các chứng cứ thu thập được trong quá trình điều tra của họ.

Thường thì danh sách những thứ được tiết lộ sẽ bao gồm:

  • Văn bản khởi tố
  • Các chi tiêt của hành vi phạm tội
  • Lời khai của nhân chứng
  • Lời khai của các nhân chứng qua chứng cứ âm thanh / video
  • Lời khai của bị cáo
  • Hồ sơ hình sự (tiền án tiền sự) của bị cáo
  • Báo cáo của nhân chứng chuyên gia
  • Sổ ghi chép và báo cáo của cảnh sát
  • Vật chứng
  • Lệnh khám xét
  • Thẩm quyền để ngăn cản những liên lạc riêng tư
  • Chứng cứ về hành vi tương tự trong quá khứ (similar fact evidence)
  • Chứng cứ để nhận diện (identification evidence)
  • Hồ sơ hình sự của các nhân chứng
  • Các báo cáo gửi đến công tố viên chính phủ đề nghị cáo buộc
  • Tài liệu luận tội nhân chứng

Điều đáng nhấn mạnh là các ghi chép và báo cáo của cảnh sát liên quan đến cuộc điều tra thường được người bào chữa nghiên cứu rất cẩn thận để bảo đảm chúng hoàn chỉnh và đã được tiết lộ hoàn toàn. Tiết lộ cũng sẽ bao gồm các ghi chép và báo cáo điều tra liên quan đến những người thay thế được xem xét, điều tra và loại bỏ như là nghi phạm trong tội phạm mà vì nó bị cáo đang bị xét xử. Nếu các nghi phạm thay thế được xác định và không bị loại bỏ trong quy trình điều tra, sự thiếu điều tra đó có thể tạo cơ sở cho việc bào chữa đối với cáo buộc.

Các vấn đề liên quan đến việc tiết lộ chứng cứ là chủ đề của một số phán quyết của Tòa án Tối cao Canada, và một vài ngoại lệ đối với việc tiết lộ đã được xác định khi một số thông tin nhất định không cần được tiết lộ. Các ngoại lệ đối với tiết lộ thông tin đã được nêu trong vụ án R kiện Stinchcombe (1991) về tiết lộ tiêu chuẩn. Các ngoại lệ này bao gồm:

  • Thông tin rõ ràng là không liên quan
  • Thông tin được coi là đặc quyền
  • Thông tin sẽ để lộ một cuộc điều tra của cảnh sát đang diễn ra
  • Thông tin sẽ làm tổn hại đến sự an toàn của nhân chứng

Đối với một điều tra viên, yêu cầu tuân thủ việc tiết lộ thông tin là một trong những lý do tốt nhất để họ bảo đảm rằng các ghi chép và báo cáo của mình đã đầy đủ, phản ánh chính xác việc điều tra và các hành động được thực hiện trong quá trình điều tra. Từ quan điểm của tòa án, sẽ không bao giờ có bất kỳ lý do nào để một điều tra viên cảnh sát cố tình che giấu hoặc không tiết lộ chứng cứ hoặc thông tin.

(còn tiếp)

Nguồn: Rod Gehl & Darryl Plecas, Justice Institute of British Columbia 

dịch bởi Nguyễn Trang Nhung, đăng lần đầu trên  Mạng lưới Nghiệp đoàn

Xin ghi rõ nguồn để tôn trọng công sức của người dịch.

Hits: 17

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *