Franz Schubert – cái tên đã quá quen thuộc với gia tài âm nhạc đồ sộ, đặc biệt ở mảng lied (ca khúc nghệ thuật). Vậy trong số những tác phẩm của Schubert, đâu là tác phẩm xuất sắc nhất? Đây sẽ là một câu hỏi với vô vàn câu trả lời tùy theo cảm nhận của mỗi người, nhưng chắc chắn nhiều người sẽ phải đồng tình rằng, Winterreise thực sự xứng đáng đứng ở vị trí đỉnh cao ấy bởi nhiều lý do: về âm nhạc, về nội dung cũng như câu chuyện đằng sau tác phẩm.

Winterreise (tạm dịch: Hành trình mùa đông) là tập gồm 24 ca khúc được Schubert phổ từ thơ của Wilhelm Müller. Tập ca khúc mang một câu chuyện xuyên suốt: vào tháng Năm tươi đẹp, chàng trai đến một ngôi làng thôn dã và ở đó, chàng gặp và làm thân với một gia đình và được mời ở lại cùng họ. Chàng đem lòng yêu cô con gái và tình yêu ấy cũng được đáp lại. Thế nhưng không lâu sau, cô gái từ chối chàng trai để kết hôn với một gã giàu có khác. Trong đêm, để lại một lời chúc ngủ ngon, chàng trai rời khỏi căn nhà và bắt đầu lang thang trên chuyến đi vô định giữa mùa đông lạnh giá.

Schubert mang ý tưởng hình thành tập ca khúc vào khoảng cuối năm 1828, khi ông đọc được tập thơ 12 bài dưới cái tên “Die Winterreise”. Ông hoàn thành phần đầu vào tháng 2 năm 1827, và đã định kết thúc ở đây nên đã viết “Fin” (Kết thúc) vào cuối ca khúc thứ 12. Tuy nhiên sau đó, ông lại tìm thấy 12 bài thơ nữa trong tập “Poems from the posthumous papers of a travelling hornplayer” (Những bài thơ từ di cảo của người chơi kèn horn rong). Vì thế, ông quyết định them vào tập ca khúc vừa viết của mình, cũng như thay đổi thứ tự một số ca khúc ban đầu cho phù hợp. Ông hoàn thành phần thứ hai vào tháng 10 năm 1827.

Với câu chuyện ấy, theo một cách nhìn khác dựa trên nội dung các ca khúc, nhiều người vẫn thấy được hai khía cạnh tương phản: phần đầu, ngay sau khi bỏ đi, xung quanh nhân vật chỉ toàn là cô đơn, chán hận, mọi thứ xung quanh đều chỉ khiến chàng nhìn về phía sau và nghĩ về mối tình dở dang. Phần hai, vẫn sự cô đơn giữa lạnh giá ấy, nhưng anh chàng đã bắt đầu chấp nhận và tìm cách bước tiếp về phía trước.

Ngoài phần âm nhạc xuất sắc và câu chuyện bi thương xuyên suốt, Winterreise còn được đánh giá cao bởi nó được viết bởi tất cả tâm huyết của tác giả vào những năm cuối đời. Sau khi biết mình bị giang mai khó qua khỏi, Schubert rơi vào trạng thái u sầu, và dồn hết sức cho những tác phẩm cuối cùng của mình. Trong hồi ký của Joseph von Spaun – một trong những người bạn rất thân của Schubert – có kể lại về khoảng thời gian tác giả sáng tác tập Winterreise như sau:

“Đôi lần tôi gặp Schubert đang rất ưu phiền. Tôi hỏi thăm thì được đáp rằng: “Rồi anh sẽ được nghe và sẽ hiểu”. Một ngày nọ, Schubert bảo tôi: “Hôm nay hãy đến nhà Schober, tôi sẽ hát anh nghe một tập ca khúc thật ghê sợ (tiếng Đức: schauerlicher). Tôi muốn biết anh sẽ nói gì về nó. Tập ca khúc này khiến tôi dốc nhiều sức lực hơn tất thảy những ca khúc khác tôi từng viết””

Để mọi người có thể tiếp cận gần hơn với tác phẩm cũng như câu chuyện của nó, page sẽ thực hiện dịch toàn bộ 24 ca khúc trong tập Winterreise. Các bài viết sẽ được cập nhật giới thiệu kèm theo clip có phụ đề song ngữ Đức – Việt. Để tránh nhàm chán, 24 ca khúc sẽ được lần lượt giới thiệu qua 8 giọng hát, theo như trong ảnh, từ trái qua phải gồm:

Peter Anders (tenor)
Hans Hotter (bass-baritone)
Thomas Quasthoff (bass-baritone)
Gerard Souzay (baritone)
Dietrich Fischer-Dieskau (baritone)
Matthias Goerne (baritone)
Ian Bostridge (tenor)
Christa Ludwig (mezzo-soprano)

*

Xin click vào ĐÂY để nghe các ca khúc đã dịch trên fanpage Opera và Thanh nhạc Cổ điển.

Nguồn: Góc của Giang

Hits: 43

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *