Unions Network: Năm 1947, sau quá trình nghiên cứu kéo dài 4 năm, Ủy ban Tự do Báo chí Mỹ đã công bố bản báo cáo mang tên “Một nền Báo chí Tự do & Có Trách nhiệm”. Báo cáo khẳng định rằng vào thời điểm đó, quyền lực báo chí ở Mỹ đang tập trung trong tay một vài công ty, trong khi báo chí ngày càng có khả năng chi phối xã hội. Nhờ thế độc quyền, các công ty truyền thông Mỹ đã kiểm soát dư luận vì lợi ích cá nhân; đồng thời lạm dụng các tin tức giật gân, sai sự thật để kiếm tiền. Khi phân tích những vấn đề vừa nêu, để tìm hướng xây dựng một nền báo chí tự do, công bằng và có trách nhiệm hơn, bản báo cáo đã góp phần khai sinh các chuẩn mực của nền báo chí phương Tây hiện đại.

Do nền báo chí Việt Nam đang gặp những vấn đề gần giống báo chí Mỹ cách đây 70 năm, chúng tôi xin dịch bản báo cáo và đăng thành từng phần, để làm tài liệu tham khảo cho những bạn quan tâm. Xin click vào ĐÂY để đọc những chương đã dịch, hoặc click vào ĐÂY để truy cập qua mục lục.

Để hỗ tham gia hoặc hỗ trợ tài chính cho các dự án dịch của Mạng lưới Nghiệp đoàn, xin liên hệ với chúng tôi qua hộp thư unionsnetwork@gmail.com hoặc fanpage.

*

Chương 0: Lời nói đầu & Mục lục

Tháng 12/1942, Henry R. Luce thuộc Công ty Time đã đề nghị tôi điều tra, nghiên cứu về hiện trạng và tương lai của tự do báo chí. Sau một năm, Ban Điều tra gồm các thành viên do tôi lựa chọn này đã bắt đầu các cuộc thảo luận, xem xét, đánh giá.

Cuộc điều tra, nghiên cứu này được Công ty Time tài trợ 200.000 USD và Công ty Encyclopaedia Britannica (Bách khoa toàn thư) tài trợ 15.000 USD. Tiền tài trợ được giải ngân thông qua ĐH Chicago. Công ty Time và Encyclopaedia Britannica cũng như ĐH Chicago không có bất cứ quyền quản lý hoặc chịu trách nhiệm nào đối với tiến trình triển khai hay kết luận của cuộc điều tra này,

Trong cuộc họp đầu tiên, Ban Điều tra đã quyết định đưa các phương tiện chính sau đây vào phạm vi điều tra nghiên cứu của mình: phát thanh, báo chí, phim ảnh, tạp chí và sách. Bất cứ khi nào thuật ngữ “báo chí” được sử dụng trong các văn bản do Ủy ban phát hành thì đều để chỉ các phương tiện truyền thông nêu trên.

Ban Điều tra không thực hiện “nghiên cứu” kỹ lưỡng. Ủy ban tìm kiếm những thông tin thực tiễn để giải quyết những khoảng trống về thông tin hoặc trả lời những câu hỏi phát sinh trong quá trình thảo luận. Trong phiên toàn thể hoặc tại các phiên hoạt động của tiểu ban, Ban Điều tra đã nghe lời chứng của 58 người có liên quan tới báo chí. Nhân viên Ủy ban đã ghi lại các cuộc phỏng vấn hơn 225 nhân viên thuộc các ngành công nghiệp, trong chính quyền và các doanh nghiệp hoạt động liên quan báo chí, các cơ quan thông tấn. Ủy ban đã tổ chức 17 cuộc họp kéo dài 2 hoặc 3 ngày, nghiên cứu 176 tài liệu do các thành viên hoặc nhân viên của Ủy ban chuẩn bị.

Ủy ban đưa vào báo cáo này rất nhiều nội dung mô tả dựa trên sự thực khách quan về báo chí vì những nội dung này cần thiết để hiểu toàn diện vấn đề nêu trong báo cáo. Tuy nhiên, trước nguy cơ người đọc cảm thấy tổng thể báo cáo bị đơn giản hóa hoặc quá cơ bản, Ủy ban đề nghị độc giả đọc thêm các nghiên cứu được nêu bên dưới đây.

Do tình hình khủng hoảng toàn cầu hiện hành, Ủy ban hạn chế vai trò của mình trong báo cáo này với cai trò của cơ quan thông tấn có trách nhiệm giáo dục người dân về các vấn đề công. Đáng ra, Ủy ban có thể đã triển khai một nghiên cứu khác để làm rõ về mối quan hệ tương tác giữa báo chí Mỹ và văn hóa Mỹ; phân tích tình trạng hiện hành của văn hóa Mỹ và nêu rõ những thay đổi lớn khiến các cơ quan thông tấn trở thành một phần trong môi trường sống của nước Mỹ, tác động tới suy nghĩ, cảm xúc của mọi công dân trong mọi khía cạnh cuộc sống.

Báo cáo này tập trung vào trách nhiệm lương tâm và với lợi ích chung trong định hình dư luận của chủ sở hữu, quản lý báo chí. Báo cáo này cũng sẽ chỉ ra sự thực rõ ràng rằng trách nhiệm của các chủ sở hữu, quản lý báo chí đối với văn hóa Mỹ là vô cùng lớn lao.

Ủy ban cũng nhận thức được rằng các cơ quan thông tấn không chỉ tác động tới việc hình thành nền văn hóa và dư luận của Mỹ. Hiện nay, nhiều khả năng họ đã cùng nhau trở thành nguồn lực tác động mạnh mẽ nhất và duy nhất trong xã hội. Các công cụ mà họ có trong tay – vốn chưa từng được các dạng tổ chức khác như nhà thờ hoặc nhà trường tận dụng đang khiến họ trở nên mạnh mẽ hơn. Sự thiếu hụt các dạng tổ chức khác đã giúp quyền lực của báo chí phát triển nhanh chóng. Ví dụ, tôi cho rằng nếu nhà trường làm tốt hơn việc giáo dục người dân của mình thì trách nhiệm của báo chí trong nâng cao tầm văn hóa Mỹ, hoặc thậm chí là trách nhiệm cung cấp cho công dân Mỹ những thông tin đầy đủ và chính xác về chính trị, kinh tế, xã hội sẽ bị thay đổi. Qua việc chỉ ra những nghĩa vụ của báo chí, Ủy ban này không có ý định miễn trừ các dạng tổ chức khác khỏi nghĩa vụ của mình. Quyền lực cũng đem lại nghĩa vụ khổng lồ tương ứng cho báo chí.

Ngoài dòng chảy thông tin công khai, Ủy ban còn quan tâm tới dòng chảy các tư tưởng. “Xã hội văn minh là một hệ thống vận hành bằng các ý tưởng. Xã hội sống và thay đổi qua tiếp thu và sử dụng các ý tưởng. Do đó, xã hội phải đảm bảo rằng các thành viên trong xã hội có sẵn nhiều ý tưởng nhất có thể để tận dụng chúng”. Ủy ban cũng nhận thức được rằng lời nguyền ghê gớm của đời sống đương đại là con lũ khủng khiếp các con chữ mà các cơ quan thông tấn có thể đe dọa nhấn chìm những công dân của mình. Bất cứ ai không có điều gì để nói vẫn có thể phát ngôn thông qua báo chí nếu anh có một tổ chức báo chí, hoặc có danh tiếng lớn, hoặc có một nhóm tích cực gây áp lực hộ anh ta. Trong khi đó, kể cả vẫn có những lợi thế như vậy, bất cứ ai có điều gì cần nói sẽ gặp khó khăn khi muốn báo chí nói ra hộ mình nếu những điều đó đi ngược lại với tư tưởng của chủ sở hữu, biên tập viên, nhóm vận động đối lập hoặc đơn giản là định kiến của quần chúng. Báo cáo này không ủng hộ chủ thuyết rằng tự do báo chí tạo điều kiện tiếp cận về mặt quyền lợi tới các cơ quan thông tấn, hoặc thậm chí với chính sách công cho những người không có gì để nói. Ảnh hưởng khổng lồ của báo chí hiện đại khiến họ buộc phải chào đón những ý tưởng mà chủ sở hữu tòa báo không đồng quan điểm. Nếu không, những ý tưởng đó sẽ không bao giờ có được cơ hội công bằng. Ủy ban quan tâm tới việc lắng nghe ý kiến, ý tưởng chứ không bổ sung thêm những ý tưởng, quan điểm trái chiều.

Những khuyến nghị của Ủy ban không mang tính giật gân. Điều đáng ngạc nhiên nhất là không có gì đáng ngạc nhiên hơn có thể được đề xuất. Ủy ban nhận ra rằng những khuyến nghị này là tất cả những gì mà ta có thể làm một cách đúng đắn. Điều tối quan trọng là những khuyến nghị này nên được triển khai trên thực tế và việc bỏ lơ chúng, vốn đang đe dọa tự do báo chí, sẽ dẫn tới nhiều mối lo ngại về mối quan hệ đạo đức giữa báo chí và xã hội.

(Báo cáo này là một sản phẩm tập thể, được đúc kết từ các hội thảo và phỏng vấn. Thành viên Ủy ban hoàn toàn nhất trí đối với cách trình bày và khuyến nghị của báo cáo, với nhận thức chung rằng nếu mỗi người sử dụng từ ngữ của riêng mình thay vì một tiếng nói chung, tông giọng và việc lựa chọn nội dung để nhấn mạnh sẽ khác nhau).

Ngoài báo cáo chung này, Ủy ban đã hoặc sẽ phát hành các nghiên cứu sau đây thông qua Đại học Báo chí Chicago: “Freedom of the Press: A Framework of Principle” (WILLIAM ERNEST HOCKING); “Government and Mass Communications (ZECHARIAH CHAFEE, JR); “Freedom of the Movies” (RUTH A. INGLIS); “Peoples Speaking to Peoples” (LLEWELLYN WHITE & ROBERT D. LEIGH); “The American Radio” (LLEWELLYN WHITE); “The American Press and the San Francisco Conference” (MILTON D. STEWART, cùng lời giới thiệu của HAROLD D. LASSWELL).

ROBERT M. HUTCHINS, Chairman CHICAGO, ILLINOIS December 10,1946

Cuốn sách này được CTV Mạng lưới Nghiệp đoàn dịch từ bản tiếng Anh của Thư viện Đại học Osmania, đăng trên Internet Archieve.

Xin ghi rõ nguồn Mạng lưới Nghiệp đoàn để tôn trọng công sức của người dịch.

Để đọc những chương đã dịch, xin click vào ĐÂY.

Để truy cập qua mục lục, xin click vào ĐÂY.


Mục lục

Mời bạn click vào các dòng màu đỏ để đọc những chương đã dịch.

1. VẤN ĐỀ VÀ CÁC NGUYÊN TẮC

1.1. Vấn đề
1.2. Các nguyên tắc
1.3. Các nguyên tắc trong giai đoạn hiện nay

2. YÊU CẦU

3. CUỘC CÁCH MẠNG TRUYỀN THÔNG

4. HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ TRONG THỰC TẾ

4.1. Tin sốt dẻo, tính giật gân & áp lực từ độc giả

4.2. Sự thiên vị của chủ sở hữu các cơ quan truyền thông

4.3. Quảng cáo và bán hàng

5. TỰ KIỂM SOÁT

5.1. Tự kiểm soát trong phim ảnh
5.2. Tự kiểm soát trong Phát thanh
5.3. Tự kiểm soát trong báo in
5.4. Sách và tạp chí
5.5. Chuyên nghiệp hóa

6. NHỮNG ĐIỀU CÓ THỂ LÀM

6.1. Những điều Chính phủ có thể làm
6.2. Những điều Báo chí có thể làm
6.3. Những điều công chúng có thể làm

7. PHỤ LỤC

Tự do báo chí – Tuyên bố khái quát về nguyên tắc

 

Hits: 36

7 thoughts on “Một nền Báo chí Tự do & Có Trách nhiệm (A Free & Respondsible Press): Chương 0 – Lời nói đầu & Mục lục”

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *