Công ty Endo Stainless Steel được thành lập năm 2008 là doanh nghiệp 100% vốn Nhật Bản, sản xuất và xuất khẩu linh kiện phục vụ tập đoàn Canon, có trụ sở đóng tại KCN Nội Bài. Giám đốc và quản lý sản xuất đều là người Nhật Bản với phong cách quản trị nhân sự Nhật Bản. Ngay từ ngày đầu thành lập, công ty (Cty) đã thành lập BCH công đoàn lâm thời theo quyết định của Chủ tịch Công đoàn Ban Quản lý Khu Công nghiệp – Khu Chế xuất Hà Nội. Chủ tịch Công đoàn là trưởng phòng kinh doanh.

Thời điểm năm 2010, gần 100% công nhân Cty đã tiến hành đình công với 3 yêu sách chính là: giảm những quy định thép của công ty (như: đi vệ sinh phải xin chữ ký 3 lần, nghỉ phép thì bị trừ tiền chuyên cần); đòi tăng lương (tiền lương trung bình thấp, thời gian làm việc kéo dài thường xuyên, không tăng lương) và đòi phụ cấp độc hại cho công nhân (do thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều hóa chất độc hại)…

Một nhóm NLĐ bao gồm chủ yếu là những lao động có trình độ cao được cử đi học tập tại Thái Lan tiến hành lấy ý kiến NLĐ trong toàn công ty về việc có tiến hành đình công hay không thông qua ký vào đơn kiến nghị đòi tăng lương. Sau khi đã tập hợp đủ chữ ký của NLĐ, nhóm đại diện gửi đơn kiến nghị kèm theo điều khoản nếu không được đáp ứng sẽ tiến hành đình công lên ban giám đốc thông qua BCH công đoàn và được trả lời là không đáp ứng. BCH công đoàn đóng vai trò là kênh trung gian truyền tải thông tin giữa NLĐ và NSDLĐ. Đúng thời gian hẹn trước ghi trong đơn, NLĐ tiến hành ngừng việc. Tuy nhiên không nhận được sự đáp ứng từ phía NSDLĐ, nên NLĐ đã kéo lên Liên đoàn Lao động thành phố và Bộ Lao động, Thương binh & Xã hội để yêu cầu được giải quyết.

NSDLĐ không thương lượng và cũng không đáp ứng bất cứ yêu sách nào của NLĐ. Công ty Endo còn có quyết định sa thải toàn bộ những NLĐ tham gia đình công (với lý do sau 5 ngày NLĐ tự ý bỏ việc). Với những người đưa đi đào tạo thì hoặc viết đơn xin nghỉ việc và đền bù chi phí đào tạo, hoặc bị đuổi việc nhưng vẫn phải đền bù chi phí đào tạo. Trong toàn bộ quá trình diễn ra đình công, NSDLĐ còn thuê luật sư tư vấn, đồng thời gửi thư lên Đại sứ quán Nhật tại Việt Nam để được hỗ trợ.

Sau khi nhận được thông tin, Tổ công tác liên ngành giải quyết bước đầu các cuộc đình công không theo trình tự quy định pháp luật (gọi tắt là Tổ công tác) đã tiếp xúc với NLĐ để nắm bắt tâm tư nguyện vọng và ổn định tinh thần giữ gìn trật tự tại Cty, không để ảnh hưởng đến các Cty khác và không gây hiệu ứng đình công lan truyền. Vì có dấu hiệu vi phạm pháp luật nên Tổ công tác thông báo sẽ tiến hành thanh tra thuế và thanh tra môi trường với mục đích là buộc NSDLĐ thương lượng với NLĐ. Bên cạnh đó, Tổ công tác đã tổ chức cuộc họp hòa giải và đưa phương án để hai bên cùng chấp thuận.

Kết quả sau 10 ngày thì cuộc đình công chấm dứt với cam kết của NSDLĐ sẽ thu hồi quyết định sa thải đối với NLĐ tham gia đình công. NLĐ được Cty đào tạo viết đơn xin thôi việc (được hưởng trợ cấp thôi việc) và không phải đền bù chi phí đào tạo.

Diễn biến của cuộc đình công tại công ty Endo cho thấy:

 

Mọi lý do tập thể NLĐ đưa ra trong cuộc đình công đều hướng tới yêu cầu tăng lương

Tăng lương trung bình, chi trả tiền lương làm thêm giờ, tăng tiền thâm niên, tăng tiền phụ cấp, phạt vi phạm không được trừ tiền chuyên cần,… chính là những nguyên nhân dẫn đến NLĐ quyết định đình công. Những yêu sách khác chỉ là những nguyên cớ để tập thể NLĐ quyết định đình công.

 

Không có sự thảo luận trước giai đoạn đình công

Cty không diễn ra một cuộc thảo luận trực tiếp nào, thậm chí có những bức xúc đã tích tụ trong suốt hơn 2 năm, để dẫn đến hậu quả là tập thể NLĐ đình công. Thêm nữa, khi tập thể NLĐ gửi các yêu cầu bằng văn bản (thông qua Ban Chấp hành Công đoàn Cơ sở), thì NSDLĐ đáp ứng bằng biện pháp im lặng, chứ không thảo luận hay giải thích thỏa đáng. Tập thể NLĐ sau khi không được hồi âm, tiến hành đình công, đồng thời gửi đơn tiếp lên các cơ quan chức năng cấp cao hơn.

 

Khi đình công xảy ra thì các bên nhờ sự hỗ trợ của ai?

Trong quá trình đình công, các bên vẫn không thể ngồi đối thoại với nhau mà cầu cứu các cơ quan chức năng cao hơn để được hỗ trợ. Về phía NSDLĐ thuê luật sư tư vấn để đối phó với hành động tập thể của NLĐ, đồng thời gửi đơn lên đại sứ quán để yêu cầu trợ giúp.

 

Tổ công tác đã làm gì để giải quyết đình công?

_ Kéo các bên ngồi vào bàn thương lượng: Tổ công tác làm ổn định tình hình để NLĐ chịu ngồi vào bàn đàm phán. Còn để buộc NSDLĐ thương lượng với tập thể NLĐ, Tổ công tác lấy lý do có dấu hiệu vi phạm pháp luật và sẽ tiến hành thanh tra doanh nghiệp.

_ Hỗ trợ các bên thương lượng: Khi các bên ngồi vào bàn đàm phán, Tổ công tác hỗ trợ quá trình thương lượng và đưa ra phương án để các bên thương lượng và thỏa thuận một phương án tốt nhất cho cả hai bên.

 

*

 

Cuộc đình công tại Cty Endo Stainless Steel là một hiện tượng khách quan trong nền kinh tế thị trường. Do vậy, để ngăn ngừa đình công và hạn chế thiệt hại do đình công gây ra thì:

Thứ nhất, đối thoại giữa các bên vô cùng quan trọng trong mọi trường hợp. Nếu các bên thiện chí ngồi thương lượng thì có thể sẽ giải tỏa ngay được những bức xúc nảy sinh.

Thứ hai, một cơ chế trung gian hòa giải là rất cần thiết. Nó không chỉ bao gồm một cơ quan trung gian hòa giải sẵn sàng hỗ trợ các bên gặp phải bế tắc, mà hoạt động trung gian hòa giải cũng cần phải được tiến hành trong suốt quá trình quan hệ lao động (nhất là khi Bộ luật Lao động hiện hành quy định đối thoại tại nơi làm việc là nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động).

Cuối cùng, với ba hoạt động chính là: kéo các bên ngồi vào bàn thương lượng; hỗ trợ và đưa ra phương án thương lượng, Tổ công tác đang giải quyết tốt các cuộc đình công không theo trình tự quy định luật pháp. Trong tương lai, cơ chế này cần được tổng kết rút kinh nghiệm và cải tiến thành các cơ chế, thiết chế chính thức giải quyết các vấn đề nảy sinh trong QHLĐ./.

Nguồn: CIRD

Hits: 27

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *